23.11.2017


Doland?r?c?l?k, tüm di?er suçlar içinde belki de en esprili yakla??lan ve en çok gülmece malzemesi yap?lan konulardan biridir. Üstelik doland?r?c?l?k, ba?ka adi suçlarla kar??la?t?r?ld???nda en çok zekâya ve kurnazl??a dayanan aland?r. Kendi ba??m?za gelmedi?i sürece ba?kalar?n?n doland?rma ve doland?r?lma öykülerini hep b?y?k alt?ndan gülümseyerek dinler dururuz. Bizim tarihimizin en ünlü doland?r?c?s? Sülün Osman, bugün nerdeyse bir halk kahraman? olup ç?kt?. Steven Spielberg imzal? 'S?k?ysa Yakala' adl? film, Amerika tarihinin en ünlü doland?r?c?lar?ndan Frank Abangale'yi anlat?yor. Abangale 19 ya??na geldi?inde 4 milyon dolarl?k sahte çek düzenlemi? ve ba?ka kimliklerle en az üç meslek dal?ndan ekmek yemi?ti.
Asl?na bakarsan?z, sahte meslekler bizim hiç de yabanc?s? olmad???m?z bir konu. Hayat?nda bir kere olsun sahte doktorlar, sahte polisler ya da sahte hocalar taraf?ndan doland?r?lmayan birisi kendisini ?ansl? saymal?. 'S?k?ysa Yakala', ilginç konusu ve yönetmenli?i ile eli yüzü düzgün bir film ve bana Cevat Fehmi Ba?kut'un eserinden Nejat Saydam'?n sinemaya aktard??? 'Buzlar Çözülmeden' adl? filmi an?msatt?. Fikret Hakan'?n, uzak bir ilçe kaymakam?n?n yerine geçen bir ak?l
hastas?n? canland?rd??? bu filmi be?eniyle anmadan geçmek haks?zl?k olur.
1950'li ve 60'l? y?llardaki doland?r?c?l?klar?n çok daha masum ve kabul edilebilir oldu?unu dü?ünüyorum. Günümüz ekonomik kriz ortamlar?nda doland?r?c?lar?n da komik bir yan? pek kalmad?. Yoksulluk s?n?rlar?n?n iyice içerilerine çekilen insanlar, üç be? kuru?un hesab?na bakmadan, yine kendileri gibi yoksul insanlar?n üç-be? kuru?lar?n? doland?rmaktan çekinmiyorlar. Bir tür Robin Hood temas?yla zengini doland?r?p yoksulu sebeplendirmek romantizmi y?llar ötesinde kald?. Zaten Ye?ilçam filmlerinin tarihçesine bakarak da bu saptama rahatça yap?labilir. Sadri Al???k ve ?zzet Günay'?n sevimli serseriler olarak tamahkâr zenginlerin paralar?n? sö?ü?leyip açgözlü para babalar?n? doland?rd?klar? film hikâyelerinin yerini, batak devlet kredileri ve ihale yolsuzluklar? ald?. Eski Türk filmlerinin hergele ve sevimli sokak doland?r?c?lar? art?k yukar?lara ula?am?yorlar. Zenginlik ve yoksulluk aras?ndaki uçurum artt?kça sokaktaki adamla, üst kattaki adam aras?ndaki mesafe de
art?yor. Sokaktakiler, ba?ka sokaktakileri küçük küçük sö?ü?lerken, üst kattakiler de en üst kattakilerden yüklü miktarda götürüyorlar... Ortadakiler mi? Hani ?u, vergisini veren vatanda? denilen ve bir toplumun ayakta kalmas?n? sa?layan orta s?n?f ahlak de?erleriyle donat?lm??, g?k?n? ç?karamayan kesim. Onlar? doland?rmak için ince planlar yapmaya bile gerek yok. Vur ensesine, çök bo?az?na, dal maa? bordrosuna, ne kadar istersen hortumla.