21.11.2017


Geçen hafta CNBC-e kanal?nda Sidney Lumet'in 'Network' filmi gösterildi. Amerika'da televizyon kanallar?n?n içinde dönen dolaplar, tezgâhlanan oyunlar, insan hayatlar?n?n ve duygular?n?n yaln?zca 'share' ve
'rating'lere endeksli oldu?u, modern zaman peygamberlerini art?k sadece ve sadece televizyon ?irketlerinin pazarlayaca??n? ve eli silahl? 'özgürlük
sava?ç?lar?n?n' bile televizyon kanallar?yla rating üzerinden sözle?meler yapt???n? gösteren müthi? bir medya ele?tirisi 'Network'... Sadece medyan?n de?il, ruhlar?n?, duygular?n? ve zamanlar?n? televizyonlara ba???layan, üzerleri PVC kapl? kukla insanlar?n da öyküsü... Televizyonlar?n kendi ba?lar?na dünyalar kurdu?unu ve insanlar? o dünyalara inand?r?p içine çekerek adeta esirle?tirdi?ini anlatan benzer bir iktidar ve para öyküsü de Peter Weir'in 'Truman Show' filminde anlat?lm??t?. Medya dünyas? art?k fütursuzluk ve aymazl?k s?n?rlar?n? da a?arak ortakla?a yarat?lan bir gücün kör edici sarho?lu?uyla rekor üzerine rekor deniyor. 'Neyi daha ne kadar ars?zca kullanabilme' rekoru...
Sürekli olarak akl?m? kurcalamayan ama bir türlü de bilincimin derinliklerine dü?meyip zihnimde tak?l? kalan ve 'planlanm?? bir tezgâh' oldu?unu dü?ündü?üm bir reklam yöntemi var... Özellikle takip etmiyorum ama iki kere tesadüfen gördüm. Gazete sayfas?n?n üzerinde bir haber...
'Ç?kan yang?nda iki ki?i hayat?n? kaybetti...' Ve bu haberin hemen alt?nda bir reklam. 'Evinizi yang?na kar?? sigortalad?n?z m??..' ba?l??? ve alt?nda devam edip giden bir metin. Yang?ndan hayat sigortas?na kadar bir sürü olana?? içeren bir paket sunulmu?. Bu haberin ve reklam?n masumca alt alta geldi?ine inanmak zor... ?kinci örnek daha da korkunç. Üstteki haber ?ofben facias?yla ilgili ve s?z?nt? yapan gaz nedeniyle bir aileden üç ki?inin öldü?ünü anlat?yor. Ve haberin alt?nda ünlü bir ?ofben markas?n?n reklam? s?r?t?yor. ?ri puntolarla, 'suyunuz ?s?nd?!..' Alt metinde ?ofbenimizin geli?mi? güvenlik sistemi ile üç a?amal? koruma sa?lad??? anlat?lm??... Ne kadar ak?ll?ca de?il mi? Bilinçalt?na ??r?nga edilen gizli bir reklam bile de?il. Az?c?k dikkatli bir göz buradaki haber ve reklam?n korkunç bir tilki kurnazl??? ile bilerek art arda konuldu?unu anlayabilir. Üstteki haberi okuyup üzülüyoruz, ibret al?yoruz ve ayn? ?eyin ba??m?za gelmemesi için de ko?a ko?a gidip o ürünü sat?n al?yoruz... En hafif deyimiyle reklam-medya i?birli?i içinde 'durumdan görev ç?karmak' yöntemi denilebilir. Bak?n dikkat edin, 'felaketten ç?kar sa?lamak' demiyorum...
Ne zaman ve nas?l ölece?imi bilmiyorum haliyle ama o gün geldi?inde e?er gazetelere haber olursam en az?ndan kendi reklam?m? kendim seçmek isterdim. Örne?in sel sular?na kap?l?p ölürsem, haberimin alt?nda 'karl? da?lar?n doruklar?ndan buz gibi su, her damlas? ooh dedirten bir ya?am' diye yaz?lan pet ?i?ede su reklam? asla istemem. Hele hele yanarak ölürsem, haberimle ba?lant?l? olarak 'ne az ne de çok; tam karar?nda k?zart?r. Cozzz Fritözleri' gibi bir reklam kemiklerimi s?zlat?r ona göre...