22.11.2017


Geçti?imiz hafta içindeki günlerden birinde Radikal gazetesinin spor sayfas?ndaki küçük bir haber ba?l??? bana 'Sen de mi Radikal?' dedirtti. Neydi? 'Kocaelispor revire döndü...' Futbolla ilgilenenler bilir; bir tak?m?n revire dönmesi, çok say?da sakat futbolcusu olmas? demektir. Okuma yazma ö?rendi?imden ve spor sayfalar?na bakmaya ba?lad???mdan beri futbol tak?mlar? 'revire döner' durur. Ve de haber yazan hiçbir gazetecinin akl?na, revire dönmek tan?m?ndan ba?ka bir ifade biçimi gelmez. Yurdum insan?, tepeden t?rna?a kadar baz? kal?plar?n ve kli?elerin esiri olmu?, hiçbir yenilik ve yarat?c?l?k kayg?s? ta??madan, y?llard?r ayn? söylemleri tekrarlar durur. Çünkü kolay?na gelir, dü?ünmek istemez, yazd??? ya da yapt??? bir ?eye kendi kimli?ini yans?tmak akl?na gelmez. Bir futbol tak?m?nda çok mu sakat var? Yaz oraya 'Tak?m revire döndü...' Kendisinden önce üç milyon kez tekrar edilmi? olmas?n? önemsemez, dert etmez. Üstelik de bana der ki 'Ulen dert etti?in ?eye bak!' N'apiyim dert ediyorum ve 'Tak?m revire döndü' yerine akl?mca baz? yeni ifadeler öneriyorum.
Kullanan kullan?r, ya da daha iyisini bulur... 'Tak?m sakata geldi!', 'Tak?ma k?ran girdi!', 'Tak?m parça pinçik oldu!', 'Büyük kaptan tak?m? Emara getir!', 'Üç kemik k?r?k, be? lif kopuk, tak?m bozuk!', 'Tak?m Türk doktorlar?na emanet!' gibi...
Kli?eler tabii ki bununla bitmiyor. Örne?in ?u; 'Lig uzun bir maraton' laf?... Bir yönetici ç?ksa da lig uzun bir maraton yerine, en basitinden 'Ömür biter lig bitmez' dese di?imi k?raca??m. Lig ve uzunluk benze?mesini sadece maraton kelimesine yüklemek niye? Üstelik mant?k hatas? da var. Maraton zaten uzun. K?sa maraton yok. Lig bir maratondur demek de yeterliyken araya uzun koymak, abesle i?tigal. 'Lig bir kavak a?ac?d?r, dallar?na tek tek sab?rla t?rmanaca??z', 'Lig uzun saçl? bir dilber, tellerini öre öre yolumuza devam ediyoruz', 'Lig bir zürafa', 'Lig, Bizimkiler dizisi', Ligin uzun oldu?unu belirtmek için kavram m? yok? Yeter ki bulmak isteyelim.
Beylik tan?mlardan ve kli?elerden geçilmiyor. Bir futbol saha zemininin kötü oldu?unu anlatabilmek için 'patates tarlas?' benzetmesinden farkl? bir ?ey duydunuz mu hiç? Ben duymad?m. Ne olur yani, patates tarlas? yerine 'zemin 16 ya??nda bir delikanl?n?n cildi kadar bozuk' diye yaz?lsa. Elinize mi yap???r? Hiç de?ilse bize farkl? bir ?ey okutup duygular?m?z? biraz titretmi? olursunuz. ??te futbol bas?n? bunu yapamad??? için y?llard?r ?slam Çupi gibi bir yazar ç?karam?yor ya.
Sadece futbol bas?n?n?n günah?n? almayal?m. Ba?ka alanlarda da kli?eler dizboyu. 'Size telefonunuz kadar yak?n?z!' ?rili ufakl? binlerce i?letmenin reklam ya da ilanlar?nda bu laf? okumaktan g?na gelmedi mi art?k? Bu slogan? ilk bulan arkada??n eline, akl?na sa?l?k. Ama milyonlarca kez kullan?lmaktan eskiyip, misyonunu çoktan tamamlad? bizce ama dü?ünen kim? Televizyon haber bültenlerindeki 'az sonraaa, flaaa?, ?ok görüntüleeer' gibi duyurulardan daha farkl? ünlemler yaratman?n zaman? geldi de geçiyor bile. Örne?in RTÜK'ün izin verece?ini bilsem 'Akl?n?z duracak k?ç?n?z tavana vuracak!' diye bir duyuru önerebilirim ama, neyse önermeyeyim.