23.01.2019

DER─░N OLMAK YA DA OLMAMAK


70'li y─▒llar─▒n seks filmleri sa─čana─č─▒ hafifleyip durduktan sonra yava┼č yava┼č tekrar k─▒p─▒rdanmaya ba┼člayan T├╝rk sinemas─▒nda, insan ili┼čkilerini, bireyin hayata kar┼č─▒ duru┼čunu irdeleyen a─č─▒r mevzulu y├Ânetmen filmleri boy g├Âstermeye ba┼člad─▒. Sokaktaki duyars─▒z adam─▒n aymazca yaftalad─▒─č─▒ 'entel dantel' s─▒fat─▒n─▒ -maalesef- hak eden bu filmler, seyreden izleyicide kendisini t─▒rmalama ihtiyac─▒ hissettirip v├╝cutta d├Âk├╝nt├╝lere neden oluyordu. Mumlu ve t├╝ts├╝l├╝ mek├ónlarda s├╝rekli d├╝┼č├╝nen yaln─▒z insanlar─▒n kafa sesleriyle dolu bu filmler o kadar a─č─▒r ilerliyordu ki pamukta ─▒slat─▒lan bir kuru fasulye tanesinin b├╝y├╝mesini izlemek bile bunlar─▒n yan─▒nda ├žok hareketli bir aksiyon filmi gibi kal─▒yordu. Tamam, belki iyi niyetli bir ├žabayd─▒, bir ge├ži┼č d├Ânemiydi ama benim de aralar─▒nda bulundu─čum koca bir ku┼ča─č─▒ irdeleme, sorgulama ve hesapla┼čma kavramlar─▒ndan tiksindirmi┼čti bu filmler. Bu ya┼ča geldim, bir kere olsun kendimle ve ge├žmi┼čimle hesapla┼čamad─▒m ben. Hatta bizi o kadar nefret ettirmi┼čler ki i├ž hesapla┼čma nas─▒l yap─▒l─▒r, ge├žmi┼č nas─▒l sorgulan─▒r ve birey ne ┼čekilde irdelenir onu dahi bilmiyorum . Denemeye bile yeltenmedim, hep ka├žt─▒m, ─▒spanak temizlemeyi ve so─čan kavurmay─▒ tercih ettim. ┼×imdi diyebilirsiniz ki 'Arkada┼č─▒m, i┼čte bu yazd─▒klar─▒n da zaten bir t├╝r kendinle hesapla┼čman ve ge├žmi┼čini sorgulamand─▒r.' Ama de─čil i┼čte. Ben kendimi biliyorum. ─░rdelemeye ve sorgulamaya bir yerden ba┼člasam bile sonra hemen t─▒kan─▒r─▒m, yoku┼čta kalm─▒┼č kamyon gibi ┼či┼čerim ve 'Aman ya, bo┼čver' deyip havu├ž rendelemeye giderim.
'K├ómuran beyle g├Âr├╝┼čebilir miyim?'
'Maalesef. K├ómuran bey ┼ču anda kamuruyo, g├Âr├╝┼čemezsiniz.'
'Fatmaaaa!..'
'├çok ge├ž, fatt─▒m bilea'
Hayat─▒ boyunca kafas─▒n─▒ b├Âyle abuk subuk diyaloglara yormu┼č birisi olarak umutsuz vaka oldu─čumu biliyorum. Ge├žmi┼čimle y├╝zle┼čsem, i├ž hesapla┼čmam─▒ yapsam, birey olarak kendimi sorgulasam, bilincimi irdelesem bile ortaya nas─▒l bir ┼čey ├ž─▒kar emin de─čilim. Ama ├žok iyi proje ├╝retebilirim. Son d├Ânemlerde entelekt├╝el d├╝zeyi y├╝ksek, kendi i├ž hesapla┼čmas─▒n─▒ yapm─▒┼č ve egosuyla bar─▒┼č─▒k ya┼čayan ├ževrelerde bile kahve fal─▒ bakt─▒rmak, medyuma gitmek gibi bir durumun geli┼čti─čini g├Âzlemliyorum. Gelir ve k├╝lt├╝r d├╝zeyi y├╝ksek semtlerin kafelerinde art─▒k bir falc─▒ istihdam edilmeye ba┼čland─▒. Benzer bir etkinlik, biz irdeleme ve sorgulama becerisi olmayanlar i├žin de yap─▒labilir. Bu ├Âzelliklere sahip arkada┼člar neden birer kurs a├ž─▒p da deneyimlerini bizlere aktarmas─▒nlar ki?.. ├ťstelik bu ├╝lkede herkes ya┼čad─▒klar─▒n─▒ ve birikimlerini ranta d├Ân├╝┼čt├╝r├╝yor, hayatta edindi─či t├╝m kazan─▒mlar─▒ paraya tahvil ediyor. Ben bir tarife haz─▒rlad─▒m bile. ─░lk m├╝┼čterileri olurum.
Mesela, 'Yarat─▒m s├╝recindeki sanc─▒y─▒ tan─▒mak ve ba┼č etmek, 35 YTL'. '─░├ž hesapla┼čma kursu, 50 YTL'. 'Hayata kar┼č─▒ duru┼č belirlemek, 40 YTL'. 'Sorgulama, irdeleme ve saptama teknikleri, 35 YTL'. 'Nesnel de─či┼čim d├Âng├╝s├╝nde kendini ifade edebilmek, 70 YTL'.