22.11.2017


Y?llar önce ?çi?leri Bakanl??? bir kampanya ba?latm??t?. Buna göre trafik polisleri vatanda?a kibar ve sayg?l? davranacakt?. O günlerde, bir trafik polisi rutin bir kontrol kapsam?nda beni çevirdi. Polis yan?ma yakla?t? ve gayet kibarca 'iyi günler beyefendi' dedi. Ve hemen ard?ndan ?u sesi ç?kard?. 'Ver hele evraklar?, ver la!' ?imdi, bu tip kampanyalar? sonuna kadar desteklemekle beraber, bir ?ekilde altyap? olu?turulmaz ve zorlamalarla uygulan?rsa birtak?m falsolar verilmesi kaç?n?lmaz oluyor... Ayn? durum Türkiye Futbol Federasyonu'nun 'Lütfen' adl? kampanyas?nda da ba??m?za geldi. Çok iyi niyetli bir giri?im ama ne yaz?k ki sonuç korku filmine dönü?mü?. ?nsanlara sporun bar?? ve dostluk oldu?unu söyleyip fair play'e davet eden a??r abinin öyle bir ses tonu ve lütfen deyi?i var ki; ineklere dinletsen sütten kesilirler, tavuklar duysa yumurta vermezler... Çocuklar?n üzerinde ise bir tür öcü ve i?neci teyze etkisi yaratt??? kesin. Olsun, yine de sayg?yla kar??lamak gerekir. Özellikle futbol dünyas?n?n ne kadar kirli oldu?unun konu?uldu?u bu dönemde böyle giri?imlere çok ihtiyaç var. ?ki ki?i bile bu lütfen'den korkmaz ve do?ru yolu bulursa kârd?r...
Te?vik primi ve ?ike konular?nda çokça tart??malar var. Te?vik primi ?ikeye girer mi, birinin bitip di?erinin ba?lad??? yer nedir, spor ahlak?n?n s?n?rlar? gibi polemi?e varan konu?malar yap?l?yor. Te?vik primi ve ?ikeyi futboldan kurtar?p ba?ka mesleklerle ili?kilendirerek bu konuya kendimce aç?kl?k getirmeye çal??aca??m. Neyim eksik?
Örne?in bir sinema ele?tirmenisiniz diyelim. Bir film yap?mc?s? size para verdi ve kar??l???nda kendi filmi için iyi ?eyler yazman?z? istedi. Bu te?vik primidir. Ama ayn? yap?mc? size para vererek rakip bir filmi kötülemenizi isterse i?te bu ?ikedir.
Örnekleri ço?altal?m... Hizipçi ve ortal??? kar??t?r?c? bir politikac?s?n?z. Ba?ka bir partiden size para gönderdiler ve onun kar??l???nda kendi partilerine transfer olman?z? istediler. Bu düpedüz bir ?ikedir. Ancak bu paray? size kendi partiniz gönderdi ve kar??l???nda ba?ka partiye geçmenizi istedi. Yani bir anlamda sizden kurtulmak istedikleri ve kendilerine masum bir menfaat sa?lad?klar? için bu da te?vik primidir.
Anlatabildim mi bilmiyorum ama bir örnek daha. Televizyonlardaki gelin kaynana yar??malar?n?n ne kadar çok reyting ald??? malum. Buradaki yar??mac?lara para gönderip daha çok kavga etmelerini, ortam? daha da kad?nlar hamam?na çevirip gürültü pat?rt?y? artt?rmalar?n? istersek bu te?vik primidir. Çünkü sonuç olarak amaç, program?n daha fazla reyting almas?n? sa?lamakt?r. Ama tam tersi, para kar??l???nda bu han?mefendilerden uslu uslu, sakince oturmalar?n? ve birbirleriyle iyi geçinmelerini istersek, bu kez program?n izlenme oran?n? dü?ürüp sabot etmi? oluruz ki bu da ?ikeye girer.
Son olarak, diyelim ki karikatüristsiniz. Önemli bir ?ahsiyet sizi arad? ve para kar??l???nda kendisini kedi gibi de?il de aslan ya da kaplan gibi çizmenizi istedi. Bu size verilmi? bir te?vik primidir. Fakat bir ba?kas? size para gönderir de sözü geçen önemli ?ahsiyeti ?ebek olarak resmetmenizi isterse, bu ?ikeye girer.